Silvan’da Batman Çayı üzerinde bulunan Malabadi Köprüsü, Artuklular döneminde Timurtaş bin İlgazi bin Artuk tarafından yaptırıldı. 1147 yılında döneminin şaheseri olarak inşa edilen köprü, 7 metre eninde ve 150 metre uzunluğundadır. Taşlarla inşa edilen köprünün yüksekliği, su seviyesinden kilit taşına kadar 19 metredir. Anıtsal mühendislik ve mimarlık başyapıtlarından olan Malabadi Köprüsü, 40.86 metre açıklığındaki sivri ana kemeri ile dünyanın günümüze ulaşan en büyük kemer açıklığına sahip taş kemer köprüsüdür. Onarımlarla günümüze kadar ulaşan köprünün üzerinde insan, güneş ve arslan figürlü kabartmalar bulunuyor.
Malabadi Köprüsü: Artuklu Mirasının Taşlara Kazınmış Şaheseri
Malabadi Köprüsü, yalnızca bir ulaşım aracı değil; tarih, mimari ve kültürel mirasın eşsiz bir sentezidir.
🏛️ Tarihçesi ve İnşası
Malabadi Köprüsü, 1147 yılında Artuklu hükümdarı Hüsameddin Timurtaş tarafından inşa edilmiştir. Batman ili Silvan ilçesi sınırlarında, Batman Çayı üzerinde yer alan bu köprü, dönemin mühendislik harikalarından biri olarak kabul edilir.
Köprünün orijinal adı “Akarman Köprüsü” iken, zamanla “Malabadi” adını almıştır. Bu isim, Mervaniler’in kurucusu Bad’dan türetilmiştir. Evliya Çelebi, köprünün büyüklüğünü “Ayasofya’nın kubbesi altına sığar” diyerek betimlemiştir.
Kültürel ve Turistik Önemi
Malabadi Köprüsü, sadece bir ulaşım yapısı değil; aynı zamanda kültürel bir simgedir. Silvan Belediyesi’nin logosunda yer alması, bu önemin bir göstergesidir. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alması için girişimlerde bulunulmuştur.
Köprü, tarih boyunca kervan yollarının önemli bir durağı olmuş, bölge halkı için hem ekonomik hem de sosyal bir merkez işlevi görmüştür.
Malabadi Köprüsü, geçmişin taşlara kazınmış bir hikâyesidir.
🧱 Mimari Özellikleri
- Uzunluk: 150 metre
- Genişlik: 7 metre
- Yükseklik: Su seviyesinden kilit taşına kadar 19 metre
- Ana kemer açıklığı: 40.86 metre ile dünyanın en büyük taş kemerlerinden biri
- Yapı malzemesi: Kesme taş
- Göz sayısı: 5 (biri büyük, diğerleri daha küçük)
Köprünün her iki yanında, kervanların konaklaması için yapılmış barınak odaları bulunur. Ayrıca taş yüzeylerde insan, güneş ve arslan figürlü kabartmalar yer alır. Bu detaylar, köprünün sadece mühendislik değil, sanatsal açıdan da değerli olduğunu gösterir.
📍 Ziyaret Bilgileri
- Konum: Batman ili, Silvan ilçesi, Batman-Silvan karayolu üzerinde
- Ulaşım: Batman şehir merkezinden yaklaşık 23 km uzaklıktadır
- Ziyaret Zamanı: İlkbahar ve sonbahar ayları, fotoğrafçılık ve tarih gezileri için idealdir.
- Malabadi Köprüsü tarihi
- Artuklu mimarisi
- Batman tarihi köprüler
- Türkiye’deki taş köprüler
- Malabadi Köprüsü nerede
- Malabadi Köprüsü mimari özellikleri
- Malabadi Köprüsü fotoğrafları
